روابط کاری در جمهوری چک

اتباع کشورهای ثالث

برای اتباع کشورهای ثالث (یعنی کشورهای غیر اتحادیه اروپا/EEA) که اقامت دائم در جمهوری چک ندارند، دریافت کارت کاری ضروری است. استثناهایی ممکن است برای برخی دسته‌های خاص از کارگران (مانند متخصصین با مهارت‌های بالا) وجود داشته باشد که ممکن است فرآیند درخواست را تسریع کند.

کارت کاری

کارت کاری یک مجوز اقامت بلندمدت برای کار است که بیش از سه ماه معتبر است. این کارت یک مجوز اقامت و یک مجوز کار را در یک سند ترکیب می‌کند. کارت کاری به یک تبعه خارجی که قصد دارد در یک موقعیت خاص کار کند، صادر می‌شود و حقوق زیر را به وی اعطا می‌کند:

• اقامت در جمهوری چک.
• اشتغال در موقعیتی که کارت کاری برای آن صادر شده است.
• امکان تغییر کارفرما یا محل کار با اجازه وزارت کشور.

کارت کاری برای مدت زمان رابطه کاری صادر می‌شود، اما حداکثر برای دو سال، با امکان تمدید.

فرآیند ارسال درخواست و زمانبندی

• فرآیند با یک آزمون بازار کار اجباری شروع می‌شود که تعیین می‌کند آیا برای آن موقعیت، افراد مناسب از میان شهروندان چک یا مقیم‌ها وجود دارد یا خیر.
• زمان پردازش درخواست کارت کاری حداکثر 60 روز (یا در موارد پیچیده 90 روز) است. کل فرآیند، از جمله آزمون بازار کار، معمولاً حدود پنج ماه طول می‌کشد.

نهایی سازی و تعدیل

برای شرکت‌هایی که بیش از 500 کارمند دارند، کارکنان ممکن است یک سوم اعضای هیئت نظارت را در شرکت‌های سهامی خاص (JSCs) منصوب کنند. این حق در شرکت‌های سهامی خاص کوچکتر و شرکت‌های با مسئولیت محدود (LLCs) وجود ندارد.

در تمام شرکت‌ها، کارکنان حق دارند در جلسات مشاوره در موارد زیر مشارکت کنند:

• توسعه اقتصادی کارفرما.
• تغییرات ساختاری و اقدامات تأثیرگذار بر اشتغال (مانند تعدیل‌های جمعی).
• شرایط کاری و تغییرات آن‌ها.

اگر شرکت اتحادیه کارگری داشته باشد، کارفرما باید قبل از اخراج کارمند، به‌ویژه در صورت اخراج به دلیل تخلف، با اتحادیه مشورت کند.

ویژگی‌های دریافت مجوزها برای اتباع کشورهای ثالث

فرآیند دریافت کارت کاری ممکن است نیازمند تلاش‌های اداری زیادی باشد، از جمله تهیه اسناد و برقراری ارتباط با مقامات چک.

اخراج یک کارمند در جمهوری چک

در جمهوری چک، اخراج یک کارمند توسط قانون کار و سایر مقرراتی که میزان معینی از حمایت را برای کارمندان فراهم می‌کنند، تنظیم می‌شود. مهم‌ترین مقررات شامل دلایل اخراج دقیق، حداقل مدت زمان اطلاع‌رسانی و الزامات مربوط به پرداخت‌های خاتمه کار است.

دلایل اخراج

یک کارفرما تنها می‌تواند یک کارمند را به دلایل زیر اخراج کند:

• بستن یک کسب‌وکار یا بخش آن.
• انتقال شرکت (یا بخشی از آن).
• تغییرات سازمانی (مانند بازسازی، تغییرات فناوری، کاهش اندازه برای بهبود کارایی).
• عدم توانایی در انجام وظایف کاری به دلایل سلامت (بیماری شغلی یا آسیب صنعتی).
• عدم رعایت شرایط شغل یا عدم تطابق با الزامات قانونی یا داخلی کارفرما.
• نقض انضباط کاری (نقض جدی یا نقض کمتر جدی تکراری).
• نقض وظیفه در زمان بیماری (برای مثال نقض شرایط بیمارستان).

فرآیند اخراج

• مدت زمان اطلاع‌رسانی: حداقل مدت زمان اطلاع‌رسانی دو ماه است. این مدت از اولین روز ماه تقویمی بعدی از تاریخ تحویل اطلاعیه کتبی آغاز می‌شود. مدت زمان اطلاع‌رسانی می‌تواند با توافق طرفین افزایش یابد.
• اخراج بدون اطلاع‌رسانی: در موارد نقض شدید قوانین (برای مثال، دزدی، اختلاس، مصرف الکل در محل کار، سوء رفتار فیزیکی) ممکن است اخراج بلافاصله صورت گیرد، بدون نیاز به اطلاع‌رسانی دو ماهه.
• پرداخت خاتمه کار: بسته به دلیل اخراج، ممکن است کارمند حق دریافت پرداخت خاتمه کار داشته باشد:
  • در صورت تعدیل یا بسته شدن شرکت، مبلغ پرداخت خاتمه کار تا سه حقوق ماهانه متوسط خواهد بود که به مدت زمان خدمت بستگی دارد.
  • اگر اخراج به دلیل یک وضعیت پزشکی (مثل بیماری شغلی) باشد، کارمند حق دارد مبلغ 12 حقوق ماهانه به‌عنوان خاتمه کار دریافت کند.

دوره‌های حمایتی

اخراج نمی‌تواند در طول آنچه که به نام دوره‌های حمایتی شناخته می‌شود انجام شود، برای مثال:

• در دوران بیماری یک کارمند.
• در دوران بارداری یا مرخصی زایمان.

اخراج‌های جمعی

اخراج‌های جمعی تحت نظارت قوانین ملی و دستورالعمل اخراج‌های جمعی اتحادیه اروپا (98/59/EC) قرار دارند. تعریف اخراج جمعی به اندازه شرکت بستگی دارد:

• در شرکت‌هایی با 20-100 کارمند، اخراج جمعی 10 یا بیشتر کارمند به عنوان اخراج جمعی در نظر گرفته می‌شود.
• در شرکت‌هایی با 101-300 کارمند، اخراج جمعی زمانی است که 10 درصد از نیروی کار اخراج شود.
• در شرکت‌هایی با بیش از 301 کارمند، اخراج جمعی شامل اخراج 30 یا بیشتر کارمند می‌شود.

الزامات فرآیند برای تعدیل‌های جمعی

• کارفرما موظف است به نمایندگان کارمندان (اتحادیه کارگری یا شورای کارمندان) اطلاع دهد و حداقل 30 روز قبل از ابلاغ اطلاعیه‌ها به کارکنان مشاوره کند. اگر نماینده‌ای وجود نداشته باشد، کارمندان باید به طور مستقیم مشاوره شوند.
• کارفرما همچنین موظف است دفتر کار (یک سازمان دولتی) را از یک اخراج جمعی برنامه‌ریزی‌شده 30 روز قبل از ارسال اولین اطلاعیه به کارکنان مطلع سازد.

شایان ذکر است که نه نمایندگان کارمندان و نه مقامات عمومی نمی‌توانند یک اخراج را مسدود کنند، اما باید مطلع شوند و می‌توانند مشاوره دهند.

فرآیند اخراج در جمهوری چک به‌طور دقیق تنظیم شده است و هدف آن حفاظت از منافع کارمندان است تا تضمین کند که فرایند اخراج عادلانه و شفاف باشد.